Przedszkole Miejskie nr 175
w Łodzi

Zabawy surdopedagogiczne dla dzieci słabosłyszących (nieużywających aparatów ani implantów), które koncentrują się na maksymalnym wykorzystaniu resztek słuchowych, percepcji słuchowo-wibracyjnej (fizykalnej) oraz wspomaganiu wzrokowym.

1. Zabawy oparte na wibracjach i czuciu somatosensorycznym

• Bębenek i "tańczące ryżanki":
• Przebieg: Dzieci kładą dłonie na dużym bębnie basowym lub membranowym. Surdopedagog uderza w bęben (mocno, rytmicznie). Na membranie rozsypany jest kolorowy ryż, który skacze pod wpływem drgań.
• Cel: Łączenie bodźca czuciowego (wibracja na dłoniach) ze wzrokowym (skaczący ryż).
• Balonowy telefon (Czuję, że mówisz):
• Przebieg: Dzieci trzymają oburącz mocno nadmuchane balony przyciśnięte do klatki piersiowej lub twarzy. Pedagog przykłada swoje usta do balonu i mówi głośno samogłoski (Aaaaa, Uuuuu) lub parska jak koń.
• Cel: Odczuwanie fali dźwiękowej i drgań powietrza za pomocą receptorów skóry.
• Wibracyjny pociąg:
• Przebieg: Dzieci siadają na podłodze (najlepiej na drewnianym parkiecie, który dobrze przenosi drgania) jedno za drugim, trzymając ręce na plecach kolegi. Pedagog uderza mocno w instrument perkusyjny o niskim tonie (np. gong, bęben). Gdy wibracja ustaje, pociąg się zatrzymuje.
• Cel: Reagowanie na początek i koniec bodźca wibracyjno-akustycznego.

2. Zabawy z wykorzystaniem niskich częstotliwości (najlepiej zachowanych)

Dzieci z wadą słuchu bez protezowania zazwyczaj najlepiej odbierają dźwięki niskie i głośne (basowe).
• Burza i cisza:
• Przebieg: Pedagog używa wielkiego bębna lub czynelek o niskim brzmieniu. Głośne, powolne uderzenia to "idzie niedźwiedź" (dzieci ciężko maszerują). Szybkie uderzenia to "pada deszcz" (dzieci kucają i bębnią palcami o podłogę). Brak dźwięku to "świeci słońce" (stoją bez ruchu z rączkami w górze).
• Cel: Różnicowanie tempa i natężenia głośnych dźwięków niskiej częstotliwości.
• Gdzie gra bas? (Lokalizacja źródła):
• Przebieg: Dziecko stoi tyłem. Pedagog uderza w duży instrument (np. czynele lub bęben) z lewej lub prawej strony dziecka, bardzo blisko jego ciała, tak aby mogło poczuć ruch powietrza i resztki słuchowe. Dziecko wskazuje ręką kierunek.
• Cel: Próby lokalizacji źródła silnego bodźca dźwiękowego.

3. Rytmizowanie i kodowanie wzrokowo-słuchowe

• Skaczące kolory (Rytm):
• Przebieg: Pedagog uderza w bęben, a jednocześnie asystent lub drugie dziecko pokazuje dużą kolorową kartkę (np. czerwona kartka = jedno głośne uderzenie = jeden wyskok w górę; niebieska kartka = dwa szybkie uderzenia = dwa tupnięcia).
• Cel: Integracja sensoryczna (wzrok + słuch/wibracja + ruch).
• Czarodziejska pałeczka (Głośno – Cicho):
• Przebieg: Pedagog uderza w instrument bardzo głośno (podnosi pałeczkę wysoko do góry – szeroki gest) lub cicho/delikatnie (pałeczka blisko instrumentu – mały gest). Dzieci naśladują te stany całym ciałem: głośno = wielkie, rozciągnięte figury; cicho = zwijanie się w kłębek.
• Cel: Różnicowanie natężenia dźwięku z silnym wsparciem wizualnym.

4. Zabawy onomatopeiczne i oddechowe (Wspomaganie mowy)

• Śpiewające zwierzątka z bąbelkami:
• Przebieg: Dzieci trzymają rurki w szklankach z wodą. Pedagog pokazuje zabawkę (np. krowę) i mówi głośno, akcentując wibracje: MUUU. Dzieci naśladują kształt ust pedagoga (odczytywanie z ust) i dmuchają w rurkę tak długo, jak długo pedagog "ciągnie" dźwięk, tworząc burzę bąbelków.
• Cel: Koordynacja słuchowo-wzrokowo-ruchowa oraz kontrola fazy wydechowej.